Ministerie van Justitie

Conferentie "Onbeperkt houdbaar!"

Nieuwsbericht | 06-05-2010

Op 18 maart 2010 heeft de ISt conferentie "Onbeperkt houdbaar! Over de uitwerking van aanbevelingen" plaatsgevonden. Hieronder treft u een impressie van deze conferentie aan.

Inleiding

Tijdens de conferentie 'Onbeperkt houdbaar!' is de Inspectie voor de Sanctietoepassing in gesprek gegaan met de deelnemers aan de conferentie over de houdbaarheid van de aanbevelingen en onderzoeken van de ISt, en of beleid en uitvoering met die aanbevelingen uit de voeten kunnen.

Het programma van de conferentie was als volgt:

1) Opening, door dagvoorzitter en hoofdinspecteur ISt

2) Inleiding, door de Nationale Ombudsman

3) Aanbevelingen in de praktijk, dubbelinterview met hoofddirecteur DJI en voorzitter raad van bestuur Reclassering Nederland

4) Deelsessies

5) Lagerhuisdebat

Inleiding door de Nationale Ombudsman

De Nationale Ombudsman, Alex Brenninkmeijer, verzorgde de inleiding van de conferentie.

De Nationale Ombudsman gaf aan dat de mens centraal dient te staan bij de inspectiewerkzaamheden en aanbevelingen. het gaat dan om de burger, de justitiabele en om de professional.

De Nationale Ombudsman constateerde dat de ISt aanbevelingen doet. Aan aanbevelingen zit geen macht verbonden. Aanbevelingen als instrument hebben derhalve consequenties voor de controlerelatie en controlestijl. Repressie, een verticale benadering, is dan onvoldoende. Aanbevelingen vergen een meer reflexieve, horizontale stijl met een continue terugkoppeling.

De Nationale Ombudsman gaf als boodschap mee dat de ISt communicatief moet zijn over de aanbevelingen en dat de ISt in de formulering het draagvlak voor de aanbevelingen moet vinden.

Aanbevelingen in de praktijk

Peter van der Sande (hoofddirecteur Dienst Justitiele Inrichtingen) en Sjef van Gennip (voorzitter raad van bestuur Reclassering Nederland) werden geinterviewd door de dagvoorzitter.

Als introductie werd een filmpje getoond met bevindingen tot het vervolgonderzoek Gedetineerdenvervoer.

Aan het einde van het dubbelinterview overhandigde Peter van der Sande de informatiefolder voor gedetineerden (in verschillende talen) aan de hoofdinspecteur. Het opleveren van een dergelijke folder was een van de aanbevelingen van het onderzoek.

Deelsessie 1 Lagerhuisdebat olv de dagvoorzitter

In het lagerhuisdebat zijn vier stellingen besproken die ingebracht zijn door verschillende toezichtgenieters. De vier stellingen waren:

• Een ISt-aanbeveling is eigenlijk een ISt-maatregel; ingebracht door DJI. Deze stelling zorgde voor een 50/50 verdeling onder de deelnemers. In de discussie werd breed gedeeld dat ontvangers van de aanbevelingen meer ruggengraat zouden kunnen tonen en er waren nauwelijks deelnemers voor het toevoegen van maatregelen aan het arsenaal van de ISt.

• Minder aanbevelingen en minder gedetailleerdheid leidt tot betere uitvoering van de aanbevelingen; ingebracht door RN. Enerzijds werd de ISt gevraagd om het aantal aanbevelingen te beperken (laat voor de hand liggende aanbevelingen achterwege en geef meer ruimte in hoe het object het probleem kan wegnemen), maar anderzijds werd breed erkent dat als de ISt niet alle aanbevelingen zouden uitschrijven er waarschijnlijk niets aan gedaan zou worden. De discussie eindigde daarmee in een patstelling.

• Aanbevelingen van de ISt dienen gebaseerd te zijn op algemeen geaccepteerde normen en bestaand beleid; ingebracht door de beleidsdirectie DSP van het Ministerie van Justitie. Een kleine meerderheid van de deelnemers ondersteunde deze stelling. Terughoudendheid in het opstellen van eigen normen werd aangemoedigd, maar er was wel algemeen begrip voor de noodzaak tot eigen toetsbare normen als er geen concrete normen voor handen zijn.

• Een inspectieoordeel moet bijdragen aan het maatschappelijk draagvlak van organisaties als Exodus; ingebracht door Exodus. Het grootste deel van de deelnemers vond dit type onderzoek teveel raken aan beleidsonderzoek. Daarmee zou dit meer een onderzoeksonderwerp zijn voor het Wetenschappelijk Onderzoek- en DocumentatieCentrum (WODC) zijn.

Deelsessie 2 Internationale normen versus nationale normen

In deze deelsessie heeft Anton van Kalmthout (Nederlands CPT-lid en hoogleraar straf- en vreemdelingenrecht, Universiteit van Tilburg) een presentatie gegeven over internationale en nationale normen.

Anton schetste de ontstaansgeschiedenis van de Committee for the Prevention of Torture and inhumane and degrading treatment or punishment (CPT). Daarnaast gaf hij aan dat Nederland een van de weinige landen is die een onafhankelijke Inspectie kent.

In zijn presentatie gaf Anton aan waar de overeenkomsten en verschillen zitten tussen de ISt en de CPT. In de discussie na de presentatie wordt een standpunt  geformuleerd dat de ISt bij constateringen van schendingen van rechten van justitiabelen geen aanbevelingen moet doen, maar moet kunnen eisen dat die schendingen op zo kort mogelijke termijn worden beëindigd.  Daarnaast moet de ISt vervolgacties uitstippelen, waardoor die beëindiging wordt bewerkstelligd. Het doen van een aanbeveling wordt niet gezien als een juiste reactie op een situatie die gewoon niet deugt.

Deelsessie 3 Vrank en vrij

In deze deelsessie was het mogelijk om persoonlijk het gesprek aan te gaan met de inspecteurs van de ISt. Acht inspecteurs van de ISt hebben vragen van deelnemers beantwoord.

Deelsessie 4 Professional versus Protocol

In deze deelsessie vond olv Martin Groesz (voorzitter raad van bestuur Van der Hoevenstichting) een discussie plaats tussen Maya Larooy (LarooyConsultancy) en Mike Sikkens (hoofd behandeling FPC de Oostvaarderskliniek).

Maya Larooy deed een aftrap door het kader van de forensische zorg te schetsen, met de daarbij horende interne (patienten) en externe (politiek/media) dynamiek. Mike Sikkens schetste vervolgens de dagelijkse praktijk van de professional en ging dieper in op de deskundigheid van de professional. Vervolgens toonde Mike een fragment van de documentairesarie 'Kijken in de ziel', waarin voor- en tegenstanders van DB(B)C's aan het woord kwamen.

Tot slot gaf Mike aan dat instrumenten, zoals de score van een risicotaxatie-instrument, tot norm wordt verheven, ipv dat de score een hulpmiddel is voor de professional om zijn klinische oordeel te onderbouwen. De neiging naar controle/beheersing is groot. DBBC's zijn ook een vrom van beheersing.

In de discussies werd aangegeven dat instellingen niet bang zijn voor een Inspectiebezoek, zeker niet nu er gebruik wordt gemaakt van een goed toetsingskader. De aanbevelingen helpen mee aan kwaliteitsverbetering. Wel werd aangegeven dat de politieke lading die een aanbeveling in een inspectierapport soms krijgt beangstigend is.

Lagerhuisdebat en afsluiting

In elke deelsessie is een stelling geformuleerd om tijdens het plenaire lagerhuisdebat te behandelen. De dagvoorzitter heeft deze vier stellingen gepresenteerd en deelnemers in de zaal ondervraagd over hun mening.

Na het lagerhuisdebat werd de conferentie afgesloten en had men de gelegenheid om tijdens een borrel nog wat na te praten.

Meer informatie

• Uitnodiging voor "Onbeperkt Houdbaar!"27-01-2010 | pdf-document, 0.20 MB